Składki NFZ do weryfikacji i pozłacane banknoty z prezydentami. Tak robią w balona

Cyberprzestępcy wykorzystują zaufanie Polaków do instytucji państwowych i prywatnych podmiotów. W ostatnich dniach pojawiły się dwie kampanie oszustw, które warto znać — jedna wykorzystuje wizerunek Skarbnicy Narodowej i byłych prezydentów RP, druga podszywa się pod Narodowy Fundusz Zdrowia. Oba schematy mają ten sam cel: wyłudzenie danych osobowych i pieniędzy.

 

Pozłacane banknoty z prezydentami, których nikt nie wybił

Firma ESET ostrzega przed powrotem oszustwa „na inwestycję", w którym przestępcy podszywają się pod Skarbnicę Narodową. Tym razem wabią ofiary ofertą zakupu rzekomo limitowanych, pozłacanych banknotów kolekcjonerskich z wizerunkami byłych prezydentów Polski.

Reklamy trafiają do użytkowników na zupełnie legalnych portalach — nawet w największych ogólnopolskich mediach. Właściciele serwisów mają bowiem niewielki wpływ na to, jakie kreacje wyświetlają platformy reklamowe, z których korzystają.

Po kliknięciu w reklamę internauta trafia na stronę, która ma przypominać witrynę Skarbnicy Narodowej. Jest jednak kilka szczegółów, które powinny wzbudzić czujność. Jak zauważa Kamil Sadkowski, analityk cyberbezpieczeństwa z ESET, przestępcy posługują się nazwą „Skarbnica Polska" zamiast „Skarbnica Narodowa", a ich strona działa w domenie .info, podczas gdy prawdziwa instytucja korzysta z domeny .pl.

Warto też przyjrzeć się samym wizerunkom prezydentów — na pierwszy rzut oka wyglądają wiarygodnie, ale po bliższej analizie widać, że najprawdopodobniej zostały wygenerowane przy pomocy narzędzi AI.

Osoby, które dadzą się namówić na „zakup", trafiają do formularza zbierającego dane osobowe. Te dane to dopiero początek — w ciągu kilku dni ofiara może spodziewać się telefonu z propozycją zainwestowania znacznych sum w nieistniejące fundusze lub lokaty. Przestępcy zarabiają, przejmując środki przeznaczone na rzekomą inwestycję albo — pod pretekstem pomocy — uzyskując zdalny dostęp do komputera ofiary i jej bankowości elektronicznej.

— Bardzo prawdopodobne jest, że celem przestępstwa jest przejęcie dostępu do bankowości elektronicznej, a następnie kradzież zgromadzonych na koncie środków — podsumowuje Sadkowski. I radzi: — Zawsze kiedy chcemy w cokolwiek zainwestować lub za coś zapłacić, wchodźmy na stronę internetową bezpośrednio. Nie korzystajmy z wyświetlających się reklamowych linków.

Składki NFZ do weryfikacji? To pułapka

Niemal równolegle CERT Polska poinformował o nasileniu kampanii phishingowej, w której oszuści podszywają się pod Narodowy Fundusz Zdrowia. Schemat jest klasyczny, ale wciąż skuteczny.

Przestępcy rozsyłają wiadomości e-mail i SMS-y informujące o rzekomych nieprawidłowościach w rozliczeniach składek zdrowotnych. Odbiorca jest nakłaniany do pilnej weryfikacji swoich danych. W wiadomości znajduje się link prowadzący do strony internetowej, która łudząco przypomina oficjalny serwis NFZ.

Fałszywa witryna została zaprojektowana tak, by wzbudzić zaufanie — ma odpowiednią szatę graficzną i posługuje się językiem urzędowym. Jej jedynym celem jest jednak wyłudzenie loginów, danych osobowych i informacji finansowych. Podanie tych danych może skutkować kradzieżą tożsamości i utratą pieniędzy z konta bankowego.

CERT Polska zaleca, by nie klikać linków z podejrzanych wiadomości, a zamiast tego samodzielnie wpisywać adres oficjalnej strony NFZ w przeglądarce. Warto też porównać treść otrzymanego powiadomienia z komunikatami na oficjalnych kanałach instytucji — rozbieżności mogą być sygnałem próby wyłudzenia.

Nie daj się złapać na wędkę

Wspólnym mianownikiem obu opisanych kampanii jest wykorzystanie zaufania do instytucji — państwowych lub o państwowo brzmiącej nazwie. Przestępcy liczą na to, że autorytet marki uśpi czujność ofiary. Dlatego warto pamiętać o kilku podstawowych zasadach:

• Nie klikaj linków z reklam ani niespodziewanych wiadomości — jeśli chcesz coś kupić lub sprawdzić, wejdź na stronę samodzielnie.
• Sprawdzaj adres URL — różnice w nazwie domeny (np. .info zamiast .pl) to sygnał ostrzegawczy.
• Nie podawaj danych osobowych ani finansowych w formularzach, do których trafiłeś z linku w e-mailu lub SMS-ie.
• Zgłaszaj podejrzane treści — do CERT Polska (incydent.cert.pl, numer 8080) lub bezpośrednio do instytucji, pod którą podszywają się oszuści.